![«Ένας από τους δύο πρέπει να μείνει ερωτευμένος». Κάποτε η Κική Δημουλά έδωσε τον ορισμό του έρωτα](https://www.womantoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/763x402/crop/both/content/articles/0/article_21403/enas-apo-tous-dyo-prepei-meinei-erotevmenos-kapote-i-kiki-dimoula-edose-ton-orismo-tou-erota.col-12.jpg?quality=90&404=default&v=2)
Η απώλεια, ο φόβος, ο πόνος, αλλά πάνω απ' όλα η αγάπη και ο έρωτας υπήρξαν τα βασικότερα θέματα στην ποίηση της Κικής Δημουλά, μίας από τις πιο σημαντικές και παράλληλα πιο αναγνωρίσιμες προσωπικότητες των ελληνικών γραμμάτων στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα.
Το υψηλότατο επίπεδο της ποιητικής δημιουργίας της και την ίδια στιγμή η μαζικότητα της, ο τρόπος με τον οποίο κατάφερε να κάνει το έργο της να επικοινωνήσει με το ευρύ κοινό, θα αποτελούν πάντα παραδειγμα ενός πραγματικά πετυχημένου, καταξιωμένου ανθρώπου της λογοτεχνίας που "πήρε στα χέρια του" τον αναγνώστη και του εμφύσησε το ισχυρό πνεύμα της, την μοναδική, προσωπική ματιά της για τον κόσμο και τα ανθρώπινα συναισθήματα.
Ο ορισμός της για τον έρωτα υπήρξε ένα από τα τελειότερα και πιο δυνατά πράγματα που έχουμε διαβάσει από δημιουργό της γενιάς της.
Τι είναι, λοιπόν, ο έρωτας για την Κική Δημουλά:
Ο πληθυντικός αριθμός
Ὁ ἔρωτας,
ὄνομα οὐσιαστικόν,
πολύ οὐσιαστικόν,
ἑνικοῦ ἀριθμοῦ,
γένους οὔτε θηλυκοῦ οὔτε ἀρσενικοῦ,
γένους ἀνυπεράσπιστου.1
Πληθυντικός ἀριθμός
οἱ ἀνυπεράσπιστοι ἔρωτες.
Ὁ φόβος,
ὄνομα οὐσιαστικόν,
στήν ἀρχή ἑνικός ἀριθμός
καί μετά πληθυντικός:
οἱ φόβοι.2
Οἱ φόβοι
γιά ὅλα ἀπό δῶ καί πέρα.
Ἡ μνήμη,
κύριο ὄνομα τῶν θλίψεων3,
ἑνικοῦ ἀριθμοῦ,
μόνον ἑνικοῦ ἀριθμοῦ
καί ἄκλιτη.
Ἡ μνήμη, ἡ μνήμη, ἡ μνήμη.
Ἡ νύχτα,
ὄνομα οὐσιαστικόν,
γένους θηλυκοῦ,
ἑνικός ἀριθμός.
Πληθυντικός ἀριθμός
οἱ νύχτες.
Οἱ νύχτες ἀπό δῶ καί πέρα.
Το ποίημα της Κικής Δημουλά μελοποιημένο από τον Θάνο Ανεστόπουλο
Τι έχει πει η Κική Δημουλά για τον έρωτα
"Ο έρωτας δε θέλει χρόνο. Θέλει ταχύτητα. Είναι απόκτηση, μονοπωλιακό είδος. Θέλεις τον άλλο δικό σου. Δεν τον μοιράζεσαι. Είναι ένα μυστικό γι’ αυτό και πρέπει να μένει στα σκοτεινά. Είναι πάρα πολύ ωραίο όταν συμβαίνει, σε όποιον από τους δύο συμβαίνει και για όσο συμβαίνει. Αλλά πάντα τελειώνει. Είναι αδύνατο να συντονιστούν δύο άνθρωποι στον έρωτα. Μπορεί να συμβεί για ένα μήνα. Μέχρι εκεί. Μετά, ο ένας επιμένει. Είναι απαραίτητο ένας από τους δύο να παραμείνει ερωτευμένος.
Η ζήλεια, βέβαια, είναι κριτήριο του αισθήματος. Ο έρωτας είναι φθαρτός και εφήμερος. Ο πρώτος σταθμός όταν εκείνος φεύγει είναι η λύπη. Λύπη και γι’ αυτόν που αγαπάει και ίσως και για εκείνον που δεν αγαπάει γιατί χάνει ένα αφοσιωμένο πρόσωπο. Δεν επιτρέπεται να αποφέρεται κανείς για τον έρωτα όσο είναι εν δράσει. Αυτό που ισχύει για τον έρωτα είναι ό,τι ειπωθεί αφού τελειώσει".
Ένα ακόμα ποίημα της πλημμυρισμένο από την έννοια της αγάπης και του έρωτα
Τά Πάθη τῆς Βροχῆς
Ἐν μέσῳ λογισμῶν καί παραλογισμῶν
ἄρχισε κι ἡ βροχή νά λιώνει τά μεσάνυχτα
μ' αὐτόν τόν νικημένο πάντα ἦχο
σί, σί, σί.
Ἦχος συρτός, συλλογιστός, συνέρημος,
ἦχος κανονικός κανονικῆς βροχῆς.
Ὁμως ὁ παραλογισμός
ἄλλη γραφή κι ἄλλην ἀνάγνωση
μοῦ 'μαθε γιά τούς ἤχους.
Κι ὅλη τή νύχτα ἀκούω καί διαβάζω τή βροχή,
σίγμα πλάι σέ γιῶτα, γιῶτα κοντά στό σίγμα,
κρυστάλλινα ψηφία πού τσουγκρίζουν
καί μουρμουρμίζουν ἕνα ἐσύ, ἐσύ, ἐσύ.
Κάθε σταγόνα κι ἕνα ἐσύ,
ὅλη τή νύχτα
ὁ ἴδιος παρεξηγημένος ἦχος,
ἀξημέρωτος ἦχος,
ἀξημέρωτη ἀνάγκη ἐσύ,
βραδύγλωσση βροχή,
σάν πρόθεση ναυαγισμένη
κάτι μακρύ νά διηγηθεῖ
καί λέει μόνο ἐσύ, ἐσύ,
νοσταλγία δισύλλαβη,
ἔνταση μονολεκτική,
τό ἕνα ἐσύ σά μνήμη,
τό ἄλλο σάν μομφή
καί σάν μοιρολατρία,
τόση βροχή γιά μιά ἀπουσία,
τόση ἀγρύπνια γιά μιά λέξη,
πολύ μέ ζάλισε ἀπόψε ἡ βροχή
μ' αὐτή της τή μεροληψία
ὅλο ἐσύ, ἐσύ, ἐσύ,
σάν ὅλα τ' ἄλλα νά 'ναι ἀμελητέα
καί μόνο ἐσύ, ἐσύ, ἐσύ.
(Τό λίγο τοῦ κόσμου, 1971)